De grote brand van 15 oktober 2017

De grote brand van 15 oktober 2017

Ik wil eerst aangeven dat ik dit schrijf op basis van eigen waarneming en gevoel, ik probeer sensatie op dit gebied te voorkomen. 

Maanden is het al droog, veel te weinig water in de winter gehad en dan in de zomer ook nog hoge temperaturen. Veel branden in Portugal dit jaar, paar in de buurt maar ver genoeg weg om voor ons gevaarlijk te zijn.
15 Oktober we zitten al ver in het jaar en voor komende week wordt er eindelijk regen voorspeld, hopelijk komt er regen en wordt de kans op een grote brand wat kleiner.

Zaterdag 14 oktober waren er een aantal branden, deze waren ver genoeg bij ons vandaan en de brandweer was er druk mee bezig.
Zondag´s veranderde alles, de wind werd harder, de staart van orkaan Ophelia wakkerde het vuur hard aan, uiteindelijk zo hard dat een aantal branden bij elkaar kwamen en een grote snel verplaatsende brand werd die niet meer onder controle te krijgen was. De brandweer had onvoldoende materiaal, deels doordat het contract voor de blusvliegtuigen afgelopen was en maakte de zeer harde wind de inzet van helikopters vrijwel onmogelijk. 
Ook viel de communicatie grotendeels uit en konden de brandweer, politie en ambulances moeilijk met elkaar communiceren.

´s Middags was er nog niets aan de hand, maar omdat de wind aanwakkerde en er paar grote branden op enkele tientallen kilometers afstand woede had ik een raar voorgevoel. Hoewel er eigenlijk nog geen rook te zien was had ik besloten rond het huis de terrassen water te geven. We hebben pakweg een uur met een tuinslang het dorre (zeer kort gemaaide) gras en zand nat gesproeid met een tuinslang. Meer konden we niet doen en was ook geen reden toe.
In de loop van de middag kregen we van vrienden die hier op vakantie zijn een paar foto´s gestuurd van grote branden langs de snelwegen bij Coimbra. Het zag er zeer ernstig uit.
We hadden daarna nog regelmatig met hen en ik met iemand anders die hier alleen op vakantie was en in een dorpje wat verderop zat. De berichten die wij ontvingen werden steeds heftiger en ook op internet bleek te zien dat het steeds groter, ernstiger en dichter bij kwam.
Ik ben in de auto gestapt en naar een vlakbij gelegen dorp gaan kijken, daar vlakbij aangekomen vond ik het niet verantwoord om verder te rijden, het stormde bijna en vonken vlogen over de weg.

Thuis hebben we de spullen die het belangrijkste zijn (hebben we het de hele zomer in speciale koffer zitten) in de auto geladen. Ik ben nog even naar ons dorp gegaan en met de mensen gesproken, op een gegeven moment zagen we steeds meer rook en vuur, mij werd verteld dat delen van Oliveira do Hospital in brand stond en het vuur heel snel deze kant op kwam.
Ik ben naar huis gegaan en de situatie besproken en besloten de honden in de auto te zetten en stand-by te staan om eventueel te vertrekken. Meteen daarop viel de telefooncommunicatie met diverse vrienden helemaal weg. Ook geen elektra meer en dus internet en geen water.

Op dat moment kwam een vriend aan rijden, hij was helemaal in paniek en dacht dat zijn hele huis afgebrand was. Zijn vrouw vrienden helpen om paarden te evacueren. Hij wilde naar haar toe en wist niet niet hoe, ik heb de situatie bekeken en vertelde ik hem dat het niet mogelijk was omdat alle toegangswegen en gebieden ondertussen in brand stonden.
Aangezien hij zijn auto in mijn poort doorgang had gezet kon ik er niet in-uit met mijn auto, toen hij de auto weggezet had kon ik weer gaan verkennen, ik zag toen dat het vuur al voorbij ons dorp was gekomen en richting ons kwam.
Ik heb iedereen aangeraden om te vertrekken, we zijn naar de weg beneden ons gereden en daar nog even gewacht, van daaruit hebben we een goed uitzicht op de omgeving en kon ik op basis daarvan beslissen wat te doen. 
Er kwam nog een auto aanrijden van mensen die op de camping naast-boven ons paste (onze buren waren op vakantie) de mensen wisten ook niet wat ze moesten doen. Ik heb ze gevraagd hier even te wachten.
Ik heb onze kleine auto genomen en nog even terug gegaan, het vuur was al aan de achterkant van de camping, ik heb nog snel even onze gasflessen losgekoppeld en bij het opzetzwembad neergezet, als ze te heet zouden worden zou ook het zwembad smelten en het water voor verkoeling kunnen zorgen. 
Toen ik weer in de auto stapte zag ik grote delen van de camping in brand staan en het vuur naar beneden komen, dus ook voor mij de hoogste tijd om te vertrekken.

Ik heb nog geprobeerd onze Portugese beneden buren mee te krijgen maar die besloten te proberen hun huis te redden, ze hebben een benzine waterpomp en wonen aan een kleine rivier, ik heb ze heel veel succes gewenst.
Weer bij het groepje aangekomen en verslag uitgebracht te hebben wisten ze niet wat ze moesten doen en waren erg bang. Ik heb gezegd dat we het beste bij elkaar konden blijven en 3 verzamelplekken op volgorde afgesproken.
De 1e was een pastelaria dicht bij ons, maar binnen 5 minuten was al duidelijk dat de brand door ook dicht bij zou komen.
We zijn naar de 2e gereden iets verder op. Daar waren al veel mensen en werd verteld dat we daar veilig zouden zijn omdat er een waterbassin naast ligt, op mijn vraag hoe het water daar dan uit gehaald zou worden was het antwoord : de brandweer. Nou vergeet het maar er is geen brandweer beschikbaar zei ik.
Ondertussen had de vriend telefonisch contact kunnen krijgen met zijn vrouw en zij was gelukkig in orde.

Even later zagen we het vuur van 3 kanten optrekken. Met de mensen die bij mij waren hebben we besloten om de enigste nog niet brandende weg naar een  verder gelegen plaats te gaan, we hebben de auto´s de straat opgereden en nog gewacht op de vriend, maar die kwam nog niet. Het andere koppel werd steeds banger en ik heb hun gevraagd of ze weg wisten en een ontmoetingspunt afgesproken.
Nog steeds op de straat wachtend met draaiende auto´s ben ik de vriend gaan zoeken maar die had besloten met andere vrienden mee te gaan.
We zijn naar Carregal do Sal gegaan en daar op een grote parkeerplaats bij een klein winkelcentrum gaan staan, ervoor is ook nog een hele grote grindplaats waar evenementen op plaats vinden dus een veilige plek.
Er waren ook meerdere mensen uit ons dorp en omgeving, ook een aantal mensen uit het dal hadden zich daar verzameld met alles wat ze maar konden meenemen en laden.
Later op de avond kwamen er ook steeds meer Portugezen, verder in de nacht bleek dat het vuur nog steeds verder oprukte en de dichtbij gelegen plaatsen Santa Comba Dao en Tondela al bereikt had. 
De pastelaria bleef de hele nacht open en had de nieuwszenders aanstaan, we zagen toen steeds meer verschrikkingen.
Er werd door mensen voorgesteld om verder te trekken, ik vond dat dit een veilige plek was en dat je dan geen andere veilige plek moet zoeken, de kans dat je op de weg in het vuur terecht komt is altijd aanwezig. 
Uiteindelijk is iedereen gebleven, de nacht was erg, slapen in de auto lukte amper, ik heb de honden vaak uitgelaten en wat lopen ijsberen op de parkeerplaats. 
Op dat moment kwam bij mij het besef dat we wel eens alles kwijt konden zijn, tijdens het helpen van anderen denk je daar niet aan, ik ben dan rustig en hou het overzicht maar later sta ik te trillen op mijn benen.

`s Morgens zijn 2 jongens met een auto de weg naar huis gaan verkennen, hoewel het door de brandweer afgeraden was. Na een klein uur kwamen ze terug en vertelde dat het bos links en rechts van de weg nog branden maar dat het veilig was en ze op en neer naar huis zijn geweest en het daar nu ook veilig was.
Even overlegd en besloten om terug te gaan.
We zijn met onze beide auto´s terug gegaan, ik 30-40 meter voorop, zodat ik eventueel kon keren of over kon stappen als het gevaarlijk werd, we reden door een verbrand landschap met hier en daar nog brandende bomen, maar hoe verder we kwamen hoe minder dat het werd.
We hebben 1 auto bij de pastelaria gezet, die was gespaard maar alles eromheen was verbrand, zeker geen veilige plek.
Hoe dichter we bij ons huis kwamen hoe zwarter het werd, op een gegeven moment waren we beneden aan ons terrein, ik herkende het totaal niet meer. 
We zagen dat het huis van de benedenburen gered was maar haar terrein ook zware schade had, gelukkig waren ze zelf ongedeerd.

We hebben de auto boven aan de poort neergezet, alles was zwart en verbrand, we zagen dat de auto van Michael (de nieuwe eigenaar van ons huis) en de caravan helemaal uitgebrand waren. 
Een klein stukje van ons rode dak werd zichtbaar, toen de nog witte gevel en toen de houten veranda die ongeschonden was, wat een geluk.
Helaas toen ik aan de zijkant van het huis keek zag ik dat het dak van de badkamer en de voorraadruimte verbrand was en deels ingestort. 
In de badkamer was het een ravage, de dakpannen en brandend hout hebben het sanitair helemaal vernield. 
Van de voorraadruimte is niets meer over dan de muren, alle voorraden en schoonmaak spullen weg. 
Op de grond een dikke laag puin en gesmolten plastic en glas in het beton getrokken. Het instorten is ons geluk geweest, daardoor is het vuur gedoofd, in die hoek is niets brandbaars. Het vuur heeft het slaapkamerraam tot op  een paar centimeter bereikt, als dat gesprongen was had het vuur naar binnen geslagen en het huis helemaal verbrand, de vloer en dak is van hout.
De terrassen die wij nat gesproeid hadden lagen er keurig bij, zelfs de kippen die daar zitten waren nog in orde. 
Het weerstation daar heeft 51,5 graden aangegeven.
Het huis zelf had niets, veel stank natuurlijk en roetstof overal. Ik had snel de schade voor mijzelf opgenomen en dacht dat het wel mee viel, later samen met de expert en zelf rekenen komen we aan veelvouden.
De rest van het terrein heeft overal brand schade, veel bomen en planten hebben het niet overleefd, ik denk dat de eiken het wel zullen overleven.

Wij hebben veel geluk gehad, het belangrijkste is dat wij, de vrienden en onze dieren geen letsel opgelopen hebben.
Daar komt nog bij dat we nog steeds een dak boven ons hoofd hebben en het merendeel van onze spullen nog hebben. De rest is eigenlijk maar bijzaak, maar helaas ook weer niet onbelangrijk. 

Tot zover dit gedeelte, er komt snel een vervolg, de nasleep en dingen die ik gehoord en gezien heb zijn misschien wel net zo heftig.

De foto´s zijn onbewerkt, kleur en licht komen overeen met moment van fotograferen, maandag (dag na de brand) rond 11.30. 

5 reacties:

  1. Hallo Albert,

    Hoe snel is ‘snel’?

    Groeten, jerry.

    • Hoi Jerry, Tja de nasleep van de brand, herstellen van de ellende, 2 huidkanker plekjes die verwijderd moesten worden (het gevoel er weer mee geconfronteerd te worden) de verkoop die even op wat losse schroeven stond en later ineens vervroegd werd, is snel wel heel langzaam door geworden.
      Hoewel ik vrijwel elke dag nog roet aan mijn handen en schoenen heb en nog bezig met de laatste dingetjes repareren en uitweken, wil ik het liefst de brand ver achter mij laten.
      Maar misschien moet ik over het huis en terrein toch nog wat schrijven, is wel goed denk ik.
      Groetjes,
      Albert

  2. Hallo Albert en Marja,

    wat een verschrikking…we hoorden al snel berichten van je ouders, dat er een grote brand had gewoed in jullie omgeving en dat ook jullie getroffen waren. We hoorden ook gelukkig dat jullie oke waren, maar dat er schade was aan het huis en dat de begroeiing en de omgeving zwaar waren getroffen. We waren net terug uit Portugal!! We waren een kleine twee weken in het midden van Portugal (omgeving Castelo de Vide aan de Spaanse grens) en zijn daarna via de IC 8 voor een paar dagen naar Porto gereden om onze Marleen te bezoeken. In die omgeving van de IC 8 heeft het zo vreselijk gebrand (met de talrijke slachtoffers), daar wordt je dan stil van. Dat jullie omgeving dan ook getroffen wordt is niet te bevatten. Het was inderdaad vreselijk droog overal en dan is het gevaar groot. Ik wordt weer erg stil als ik zo alle foto’s bekijk. Jullie moeten angstige uren hebben meegemaakt. Wat voorheen een plaatje was, is in een mum van tijd verandert in een inferno. Dat is nog slechts een herinnering. Een geluk dat niet alles verloren is gegaan. Net nu er plannen waren een andere stek te zoeken is er deze ramp. Heeft dat nu invloed op jullie plannen, of die van de kopers van het huis? Ik heb ook begrepen dat de camping zwaar is getroffen en (tijdelijk?) is gesloten.
    Het verwerken van deze ramp zal veel tijd en energie vergen. Het huis kan worden hersteld, maar de natuur zal veel meer tijd nodig hebben Wij leven met jullie mee en wensen in elk geval sterkte de komende periode.

    Hartelijke groet,
    Gerard en Ria
    Apeldoorn

    • Hallo Gerard en Ria,
      Dank jullie voor de warme woorden.
      De verkoop gaat gewoon door, we hebben een warm en goed contact met Michael, de nieuwe eigenaar.
      Hij komt dit weekend naar Portugal toe om ons en andere vrienden te helpen, hele sociale jongen.
      Hoe het er precies voorstaat met de camping weet ik niet, de camping naast ons is zwaar getroffen, ik ben nog een paar keer alleen gaan kijken hoe het met ons huis was, maar toen ik het vuur op de camping naast ons zag uitslaan en naar beneden komen wist ik het echt zeker, wegwezen.
      Badkamer wordt snel helemaal hersteld en voorzien van nieuw sanitair, samen met Michael overleg ik welke bomen hij wil hebben, die kopen we dan en mag hij aanplanten. Ook een mooi vooruitzicht voor de toekomst.
      Terrein heb ik al veel opgeruimd en netjes klaar gemaakt voor de regentijd, de eerste groene sprietjes verschijnen alweer. Natuur hersteld gelukkig snel.
      Ik hoop deze week weer een verslag te maken en nieuwe en mooiere foto´s te plaatsen.
      Groetjes,
      Albert

      • Dag Albert,

        Dank voor je uitgebreide reactie. We zijn blij en goed om te ervaren dat jullie dit positief benaderen. Succes met het verdere herstel.

        Hartelijke groet,
        Gerard en Ria

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.